Tagarchief: ontlezing

ontlezing

Een onderwerp wat zo af en toe de kop op steekt is ‘ontlezing’. Ik neem me nu al een tijdje voor om mijn mening daarover eens geven.Vooral dit onderwerp is eigenlijk iets waar ik niet heel veel vanaf weet, maar ik heb er wel vaak genoeg over gehoord om er een mening over te vormen. Het kan uiteraard zijn dat die mening is gestoeld op informatie die onjuist of – zeer waarschijnlijk – onvolledig is. Als je het niet met me eens bent nodig ik je van harte uit om de discussie met me aan te gaan.

Laat ik eerst eens beginnen met vertellen wat die ‘ontlezing’ eigenlijk is.
Het idee achter dit woord is dat mensen in Nederland steeds minder en minder gaan lezen. Zie bijvoorbeeld dit artikel van de NRC van november afgelopen jaar.

Het eerste wat mij opvalt is het feit dat de ‘ontlezing’ van Nederland wordt gemeten aan de omzet van de boekhandels. Ik ben het niet eens met die conclusie.
Ik geloof dat best nog een heleboel mensen lezen als ontspanning, maar ik denk dat een heleboel van deze mensen niet bereid zijn om voor die ontspanning te betalen. Hier kun je tegen of voor zijn, maar het blijft een feit dat je tegenwoordig de verkopen van boeken niet meer kunt gebruiken om te meten of er boeken daadwerkelijk gelezen worden.
Los van het illegale download component is er ook nog de legale download component. Vele Nederlandse ebooks zijn via Amazon te koop en tot voor kort hadden we geen Amazon afdeling in Nederland. Tel je die verkopen dan mee? Dat zelfde geld voor Engelse boeken, die ik allang via bookdepository koop, omdat het simpelweg gewoon goedkoper is. Ook een buitenlandse firma.
Als derde component hier bestaat het uitlenen en herlezen van boeken. Ook ‘lees’ statistieken die niet worden meegeteld in de ‘verkoop’ statistieken. Dit laatste effect zal echter wel ongeveer hetzelfde zijn als voor het digitale tijdperk, dus kan ik me voorstellen dat je dat niet meerekent.

Maar goed, laten we ervan uitgaan dat de ‘ontlezing’ van Nederland inderdaad een ding is, waar ik dus nog niet van overtuigd ben. Wat zouden de redenen zijn van deze ‘ontlezing’?
Zou het kunnen dat de maatschappij te hectisch wordt om nog een moment tot rust te komen? Om ergens met je boek en je chocomelk in een vensterbank te kruipen. Ik denk het soms wel.
Maar belangrijker dan dat, misschien zijn er meer media om tot rust te komen. Persoonlijk lees ik om nieuwe werelden en nieuwe personen te ontdekken. Dat kan tegenwoordig ook via films of, zoals ik eerder al schreef, via games. Soms verlies ik mezelf in een game, anders in een film of een serie (lang leve Netflix) en soms in een boek.
Misschien is dat iets wat we gewoon moeten accepteren. Naarmate de mogelijkheden om een verhaal te vertellen meer en meer wordt, zullen er minder mensen per medium zijn.

En voor een grote groep jongeren is ‘een boek’ iets wat je op de middelbare voor het vak literatuur of Nederlands moet lezen. Als ik mijn idee van een boek daarvandaan had moeten halen had ik nooit van mijn leven nog een boek aangeraakt. (Ik geef toe dat dit wellicht per school verschillend kan zijn.)
Dit is makkelijk op te lossen door wat meer genres toe te laten bij dat vak, zodat kinderen zelf kunnen kiezen wat ze lezen, in plaats van het gedeeltelijk aan ze op te dringen. (Iemand die dat aan me uit kan leggen? Want ik ben er nog steeds niet achter waarom ik me zo nodig door de Max Havelaar moest werken…)